John D. Rockefeller Jr.: Filantrop, biznesmen, spadkobierca fortuny

47

John D. Rockefeller Jr. (ur. 29 stycznia 1874) był amerykańskim filantropem, biznesmenem i inwestorem, synem potentata naftowego Johna D. Rockefellera Sr. Na początku 2024 roku miałby 150 lat. Był mężem Abigail Greene „Abby” Aldrich, z którą miał sześcioro dzieci: Abby, Johna III, Nelsona, Laurance’a, Winthropa i Davida. Jego życie naznaczone było zarówno wielkimi sukcesami biznesowymi, jak i bezprecedensową działalnością filantropijną, która ukształtowała oblicze wielu instytucji kulturalnych, naukowych i społecznych na całym świecie. Pozostawił po sobie dziedzictwo obejmujące znaczące inwestycje w nieruchomości, w tym Rockefeller Center, oraz bezinteresowne wsparcie dla organizacji charytatywnych.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: na styczeń 2024 roku miałby 150 lat
• Żona/Mąż: Abigail Greene „Abby” Aldrich (pierwsza żona), Martha Baird (druga żona)
• Dzieci: Abby, John III, Nelson, Laurance, Winthrop, David
• Zawód: Filantrop, biznesmen, inwestor
• Główne osiągnięcie: Przekazanie ogromnych funduszy na cele charytatywne, wsparcie dla ONZ, ratowanie parków narodowych, renowacja Williamsburg.

Podstawowe informacje o życiu

John Davison Rockefeller Jr. przyszedł na świat 29 stycznia 1874 roku w Cleveland w stanie Ohio. Był piątym dzieckiem i jedynym synem Johna D. Rockefellera Sr., który wraz ze swoim wujem, Williamem Averellem Harrimanem, położył podwaliny pod potęgę rodzinną poprzez stworzenie imperium naftowego Standard Oil. Ta znacząca pozycja rodzinna od początku wpływała na jego życie i przyszłe ścieżki kariery.

Okres studiów na renomowanym Brown University był dla młodego Rockefellera czasem intensywnego rozwoju osobistego i akademickiego. Zyskał tam przydomek „Johnny Rock”, co świadczy o jego popularności i zaangażowaniu w życie uczelni. Aktywnie uczestniczył w jej życiu, będąc członkiem klubów Glee i Mandolin, a także angażując się w nauczanie w klasie biblijnej. Jego przywódcze zdolności znalazły potwierdzenie w wyborze na przewodniczącego trzeciego roku studiów. W 1897 roku ukończył Brown University z tytułem Bachelor of Arts (licencjata). Jego edukacja nie ograniczała się jedynie do tradycyjnych kierunków; w trakcie studiów zaliczył blisko tuzin kursów z nauk społecznych, co świadczy o szerokich zainteresowaniach intelektualnych. Szczególnie interesujące jest zaliczenie przez niego zajęć dotyczących „Kapitału” Karola Marksa, co pokazuje otwartość na różnorodne idee ekonomiczne i społeczne.

Życie rodzinne i prywatne

John D. Rockefeller Jr. był synem Johna D. Rockefellera Sr., potentata naftowego, oraz Laury Celestii „Cettie” Spelman, nauczycielki. Jego życie osobiste obfitowało w ważne wydarzenia, w tym dwa małżeństwa. Pierwszą żoną, którą poślubił 9 października 1901 roku, była Abigail Greene „Abby” Aldrich. Ich związek, określany jako „małżeństwo kapitalizmu z polityką”, był jednym z najbardziej spektakularnych wydarzeń towarzyskich epoki Gilded Age. Ceremonia odbyła się w posiadłości Aldrich Mansion i zgromadziła elity społeczne i finansowe tamtych czasów. Z tego małżeństwa narodziło się sześcioro dzieci: Abby, John III, Nelson, Laurance, Winthrop i David. Wielu z nich odniosło znaczące sukcesy, stając się wpływowymi postaciami w amerykańskiej polityce i biznesie, kontynuując tym samym dziedzictwo rodzinne. Po śmierci Abby w 1948 roku, Rockefeller Jr. zawarł drugi związek małżeński w 1951 roku z Marthą Baird, która była wdową po jego dawnym koledze ze studiów. W okresie dzieciństwa John D. Rockefeller Jr. dorastał w luksusowej rezydencji ojca przy 4 West 54th Street w Nowym Jorku. Jego edukację zapewniła Browning School, prywatna placówka założona specjalnie dla niego i dzieci współpracowników rodziny, co podkreślało jego wyjątkową pozycję od najmłodszych lat.

Kariera zawodowa i działalność biznesowa

W październiku 1897 roku, po ukończeniu studiów, John D. Rockefeller Jr. wkroczył do świata biznesu, dołączając do biura ojca przy 26 Broadway na Manhattanie. Szybko awansował, obejmując funkcje dyrektorskie nie tylko w Standard Oil, ale również w firmie U.S. Steel, należącej do potężnego J.P. Morgana. Ta wczesna ekspozycja na szczyty amerykańskiego przemysłu ukształtowała jego perspektywę biznesową. Jednak w 1910 roku, po latach aktywnego zaangażowania, Rockefeller Jr. podjął zaskakującą decyzję o rezygnacji z zasiadania w zarządach Standard Oil i U.S. Steel. Decyzja ta była podyktowana głęboką chęcią „oczyszczenia” swojej działalności filantropijnej z wszelkich potencjalnych wpływów komercyjnych, co świadczyło o jego dążeniu do etycznej integralności w działaniach publicznych.

Jednym z najbardziej spektakularnych przedsięwzięć biznesowych Johna D. Rockefellera Jr. była budowa Rockefeller Center. W czasie Wielkiego Kryzysu, mimo trudności gospodarczych, sfinansował i nadzorował realizację tego ogromnego kompleksu biurowego w Midtown Manhattan. Inwestycja ta nie tylko odmieniła krajobraz Nowego Jorku, ale również umocniła jego pozycję jako jednego z największych posiadaczy nieruchomości w mieście. Po ukończeniu budowy 30 Rockefeller Plaza w 1933 roku, przeniósł tam biuro rodzinne, które zajęło 56. piętro wieżowca. Oficjalnie biuro przyjęło nazwę „Rockefeller Family and Associates”, stając się centrum zarządzania rozległymi interesami rodziny.

Jego wpływy sięgały również sektora bankowego; w 1921 roku otrzymał od ojca około 10% udziałów w Equitable Trust Company. Po fuzji banku z Chase National Bank w 1930 roku, Rockefeller Jr. pozostał jego największym udziałowcem z pakietem około 4% akcji. Warto również wspomnieć o jego inicjatywie bankowej w Harlemie pod koniec lat 20. – Dunbar National Bank, który wyróżniał się zatrudnianiem Afroamerykanów na kluczowych stanowiskach, co było przejawem jego zaangażowania w promowanie równości. Poniżej przedstawiono chronologiczne zestawienie kluczowych etapów jego kariery:

Majatek i finanse

Mimo swojego ogromnego bogactwa, John D. Rockefeller Jr. od czasów studenckich słynął z niezwykłej dbałości o wydatki i skrupulatnego rozliczania pieniędzy. Ta cecha charakteru, połączona z umiejętnościami biznesowymi, pozwoliła mu nie tylko pomnażać rodzinny majątek, ale także efektywnie zarządzać jego przeznaczeniem, zwłaszcza w kontekście działalności charytatywnej. W ciągu swojego życia przekazał na cele charytatywne oszałamiającą kwotę ponad 537 milionów dolarów, co czyni go jedną z najważniejszych postaci w historii filantropii.

Filantropia i działalność społeczna

Działalność filantropijna Johna D. Rockefellera Jr. stanowiła kluczowy filar jego życia i dziedzictwa. Choć sam był dożywotnim abstynentem, w 1932 roku opublikował głośny list, w którym argumentował za uchyleniem prohibicji, twierdząc, że doprowadziła ona do wzrostu braku szacunku dla prawa. Jego zaangażowanie w sprawy społeczne przybierało różnorodne formy. W 1946 roku zakupił za 8,5 miliona dolarów teren nad East River na Manhattanie, a następnie podarował go pod budowę kwatery głównej Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), co stanowiło znaczący wkład w budowanie globalnego pokoju i współpracy. Jego wizja obejmowała również zachowanie dziedzictwa przyrodniczego. Wykupił i przekazał ziemię pod liczne parki narodowe, w tym Grand Teton, Acadia, Great Smoky Mountains, Yosemite i Shenandoah. Jego wizja obejmowała również zachowanie dziedzictwa historycznego. Od 1927 roku finansował masową renowację historycznego miasta Williamsburg w Wirginii, przywracając mu XVIII-wieczny wygląd i tworząc żywe muzeum historii Ameryki. W obszarze wsparcia dla osób zmagających się z uzależnieniami, w 1940 roku zorganizował kolację dla założyciela Alcoholics Anonymous (AA), Billa Wilsona, aby pomóc w nagłośnieniu i rozwoju ruchu. Jego działalność wykraczała poza granice Stanów Zjednoczonych. Finansował renowację zabytków we Francji po I wojnie światowej, w tym katedry w Reims oraz pałaców w Wersalu i Fontainebleau. Wspierał również badania naukowe i kulturę za granicą, finansując wykopaliska w Luksorze, budowę Muzeum Rockefellera w Jerozolimie oraz instytucje edukacyjne w Chinach i Japonii.

Wkład Rockefellera Jr. w rozwój sztuki i kultury był znaczący. Przekazał posiadłość przy West 54th Street pod budowę siedziby Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA), którego współzałożycielką była jego żona Abby. Ponadto, zakupił kolekcję sztuki średniowiecznej George’a Greya Barnarda dla Metropolitan Museum of Art oraz sfinansował zakup terenu pod Fort Tryon Park, gdzie powstał oddział muzeum znany jako The Cloisters. Jego zaangażowanie w kwestie higieny społecznej zaowocowało założeniem w 1913 roku Bureau of Social Hygiene, które zajmowało się badaniem trudnych wówczas tematów, takich jak prostytucja czy choroby weneryczne. Warto również zaznaczyć jego wsparcie dla Margaret Sanger i jej klinik kontroli urodzeń, mimo że wcześniej była jego zaciekłą przeciwniczką, co pokazuje jego zdolność do ewolucji poglądów w imię postępu społecznego.

Warto wiedzieć: Rockefeller Jr. był pionierem w dziedzinie wspierania badań nad higieną społeczną i edukacją seksualną, finansując Bureau of Social Hygiene, które zajmowało się takimi tematami jak prostytucja i choroby weneryczne.

Kontrowersje i skandale

Życie i działalność Johna D. Rockefellera Jr. nie były wolne od kontrowersji. Jednym z najtragiczniejszych wydarzeń, z którym jest kojarzony, jest masakra w Ludlow w 1914 roku. Podczas strajku górników w Colorado Fuel and Iron, w ataku Gwardii Narodowej zginęło co najmniej 20 osób, w tym kobiety i dzieci. Rockefeller Jr. był wówczas powszechnie obwiniany za te tragiczne zdarzenia, co rzuciło cień na jego reputację. W styczniu 1915 roku musiał zeznawać w sprawie przemocy w Kolorado, gdzie został ostro zaatakowany przez Margaret Sanger, wytykającą mu hipokryzję.

W obliczu kryzysu wizerunkowego, pod wpływem doradcy PR Ivy’ego Lee, Rockefeller Jr. podjął znaczące kroki. Osobiście pojechał do Kolorado, spotkał się z rodzinami górników i odwiedził ich domy, co pomogło „uczłowieczyć” wizerunek rodziny i pokazać jej zaangażowanie w rozwiązanie konfliktu.

Zdrowie i śmierć

John D. Rockefeller Jr. zmarł 11 maja 1960 roku w Tucson w Arizonie, w wieku 86 lat. Do końca życia pozostawał aktywny zawodowo i filantropijnie, co świadczy o jego niezwykłej energii i zaangażowaniu w sprawy, którym poświęcił swoje życie. Jego długowieczność pozwoliła mu na realizację wielu ambitnych projektów i pozostawienie trwałego śladu w historii Ameryki i świata.

Ciekawostki

John D. Rockefeller Jr. jest autorem słynnego motta, które doskonale oddaje jego filozofię życia i działania: „Wierzę, że każde prawo implikuje odpowiedzialność; każda okazja – zobowiązanie; każde posiadanie – obowiązek”. Ta myśl przyświecała mu w jego rozlicznych przedsięwzięciach.

Jego zasługi zostały docenione licznymi odznaczeniami. Poniżej znajduje się zestawienie najważniejszych z nich:

John D. Rockefeller Jr. udowodnił, że prawdziwe dziedzictwo buduje się nie tylko bogactwem, ale przede wszystkim odpowiedzialnością za społeczeństwo i świat, pozostawiając po sobie trwały ślad w filantropii i rozwoju cywilizacyjnym.

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_D._Rockefeller_Jr.